تبلیغات
پایگاه حضرت معصومه سلام الله علیها - زیارت نامه های حضرت فاطمه معصومه علیها السلام
 
قَالَ سَألْتُ اَبَا الْحَسَن ِالر ِّضَا(ع) عَنْ فَاطِمَةَ بِنْت ِمُوسَى بْن ِجَعْفَر (ع)، فَقَالَ مَنْ زَارَهَا فَلَهُ الْجَنَّةَ. راوى گوید از امام رضا(ع) درباره حضرت فاطمه معصومه پرسیدم. آن حضرت فرمود:« هركس قبرش را زیارت كند، بهشت بر او واجب مى شود .

فصل دوّم:

زیارت نامه های حضرت فاطمه معصومه علیها السلام

در یك تقسیم بندی، برای حضرت فاطمه معصومه علیه السلام دو نمونه زیارت نامه می توان در نظر گرفت:

الف) زیارت نامه خاصّ.

ب) زیارت نامه عامّ.

زیارت نامه خاصّ به «مشهور» و «غیرمشهور» تقسیم می شود. زیارت نامه عام نیز با دو متن وجود دارد. مجموعه زیارت نامه های عامّ به یقین مأثور از امام معصوم علیه السلام نیستند؛ و توسط علما نگاشته شده است. بحث و بررسی درباره محتوا، فصاحت و بلاغت متن، تطابق آن با قرآن مجید و سنّت شریف، و صادر كننده - یا صادركنندگان -، مجالی دیگر می طلبد.

زیارت نامه مشهور حضرت فاطمه معصومه علیها السلام:(1)

قال المجلسی فی «بحارالانوار» و «تحفةالزائر»: رأیت فی بعض كتب الزیارات حدّث علی بن ابراهیم، عن أبیه، عن سعد، عن علی بن موسی الرضاعلیه السلام، قال: قال: یا سعد! عندكم لنا قبر. قلت: جعلت فداك، قرفاطمة بنت موسی علیهما السلام؟! قال: نعم؛ من زارها عارفاً بحقّها فله الجنّة، فاذا رأیت القبر فقم عند رأسها مستقبل القبلة، فكبّر أربعاً و ثلاثین تكبیرة، و سبّح ثلاثلاً و ثلاثین تسبیحته، و أحمد الله ثلاثاً و ثلاثین تحمیدة، ثمّ قل:

السلام علی آدم صَفوةالله، السلام علی نوح نبی الله، السلام علی ابراهیم خلیل الله، السلام عل موسی كلیم الله، السلام علی عیسی روحِ الله؛ السلام علیك یا رسولَ الله، السلام علیك یا خیرخلقِ الله، السلام علیك یا صفیّ الله، السلام علیك یا محمد بن عبدالله خاتم النبیین؛ السلام علیك یا أمیرالمؤمنین علیّ بن أبی طالبٍ وصیَّ رسول الله؛ السلام علیكِ یا فاطمةُ سیّدةَ نساءالعالمین؛ السلام علیكما یا سبطَیْ نبِیِّ الرحمةِ و سیِّدَیْ شبابِ أهل الجنّةِ؛ السلام علیك یا علیّ بن الحسین سیدِالعابدین و قُرَّة عَینِ النّاظرین؛ السلام علیك یا محمد بن علیٍ باقرَالعلم بعدالنبیِّ؛ السلام علیك یا جعفر بن محمدٍ الصادقَ البارَّ الأمین؛ السلام علیك یا موسی بن جعفرٍ الطاهرَالطُهْرَ؛ السلام علیك یا علیَّ بن موسی الرضاالمرتضی؛ السلام علیك یا محمّد بن علیٍّ التقیَّ، السلام علیك یا علیَّ بن محمدٍ النقیَّ الناصحَ الأمینَ؛ السلام علیك یا حسین بن علیٍّ؛ السلام علی الوصیِّ من بعده؛ اللهمّ صل علی نورك و سراجك و ولیِّ ولیِّكَ و وصیِّ وصیك و حجتك علی خلقك.

السلام علیكِ یا بنتَ رسول الله؛ السلام علیكِ یا بنتَ فاطمةَ و خدیجةَ؛ السلام علیكِ یا بنتَ أمیرالمؤمنین؛ السلام علیكِ یا بنت الحسن و الحسینِ؛ السلام علیكِ یا بنتَ ولیِّ اللهِ؛ السلام علیكِ یا أختَ ولیِّ اللهِ؛ السلام علیك یا عَمَّةَ ولیِّ اللهِ؛ السلام علیك یا بنتَ موسی بن جعفرٍ؛ و رحمةُ اللهِ و بركاته.

السلام علیكِ عَرَّفَ اللهُ بیننا و بینكم فی الجنّةِ؛ و حَشَرنا فی زمرتكم؛ و أَوْرَدَنا حَوضَ نبیكم؛ و سقانا بكأسِ جَدِّكُم من ید علیِّ بن أبی طالبٍ؛ صلواتُ اللهِ علیكم.

أسئل اللهَ أن یُرِیَنا فیكُمُ السُّرور و الفرج؛ و أن یجمعنا و أیاكم فی زمرة جدّكم محمدٍ صلی اللهُ علیه و آله؛ و أن لایسلبنا معرفتكم إنه ولیٌّ قدیرٌ.

أَتَقَرَّبُ ألی اللهِ بحبكم، والبرائةِ مِن أَعْدائِكُمْ، والتسلیمِ إلی الله، راضیاً به غَیْرَ مُنْكَرٍ وَ لا مُسْتَكْبِرٍ، وَ عَلَی یقینِ ما أتی به محمدٌ و به راضٍ؛ نطلب وجهك یا سیدی و رضاك والدارالآخرة، یا فاطمةُ اشْفعی لی فی الجنَّةِ؛ فإن لكِ عنداللهِ شأناً مِنَ الشّأنِ.

اللهمّ إنّی أسئلُكَ أَنْ تختمَ لی بالسعادة، فلا تَسْلُبْ مِنِّی ما أَنَا فیه، ولاحول و لا قوّةَ إلاَّ بالله العلیِّ العظیمِ.

اللهمّ اسْتَجِبْ لنا، و تَقَبَّلْهُ بكرمكَ و عزّتكَ، و برحمتك و عافیتك؛ و صلی اللهُ علی محمدٍ و آله أجمعین، و سَلَّمَ تسلیماً یا أَرْحَمَ الرَّاحمین.(2)

(علامه مجلسی در بحارالانوار و تحفةالزائر گفته است: در برخی از كتابهای «زیارات» دیدم كه) علی بن ابراهیم، از پدرش، از سعد(3) از امام علی بن موسی الرضاعلیهما السلام نقل می كند كه فرمود: سعد! ما نزد شما قبر داریم! عرض كردم: فدایت شوم، قبر فاطمه دختر امام موسی علیهما السلام را می فرمایی؟ فرمود: آری؛ هركه او را با شناخت كافی زیارت كند بهشت سزاوار اوست. هرگاه نزدیك قبرش شدی، بالای سرش و رو به قبله بایست و سی و چهار مرتبه «تكبیر»، سی و سه مرتبه «تسبیح»، سی و سه مرتبه «تحمید» بگو؛ سپس بگو.

سلام برآدم، برگزیده خدا؛ سلام برنوح، پیامبرخدا؛ سلام بر ابراهیم، دوست خدا؛ سلام برموسی، هم صحبت خدا؛ سلام برعیسی، روح خدا؛

سلام بر تو ای رسول خدا؛ سلام بر تو ای بهترین مخلوق خدا؛ سلام بر تو ای برگزیده خدا؛ سلام برتو ای محمد بن عبدالله، پایان دهنده پیامبران؛ سلام بر تو ای امیرمؤمنان، علی بن ابی طالب، وصیّ رسول خدا؛ سلام بر تو ای فاطمه، سرور زنان جهان؛ سلام بر شما ای نوادگان پیغمبر رحمت، و شما ای سروران بهشتیان؛ سلام بر تو ای علی بن الحسین، ای سرور عبادت كنندگان، و ای روشنیِ چشم اهل بصیرت؛ سلام برتو ای محمد بن علی، ای شكافنده دانش پس از پیامبر؛ سلام بر تو ای جعفر بن محمّد، ای راستگو و نیكوكار و امانتدار؛ سلام بر تو ای موسی بن جعفر، ای روح پاك و مطهّر؛ سلام بر تو ای علی بن موسی، ای ملقّب به «رضا» و پسندیده (از سوی خدا)؛ سلام بر تو ای محمد بنعلی، ای پرهیزگار؛ سلام بر تو ای علی بن محمد، ای پاكیزه سرشتِ خیرخواه و امانتدار؛ سلام بر تو ای حسن بن علی؛ سلام بر جانشین پس از او؛ خداوندا! درود بفرست برنور و چراغ (فروزان راهها)یت، و بر ولیّ ولیّ ات، و وصیّ و صیّ ات، و حجّتت بربندگانت.

سلام برتو ای دختر رسول خدا، سلام بر تو ای دختر فاطمه و خدیجه، سلام برتو ای دختر امیرمؤمنان، سلام بر تو ای دختر حسن و حسین؛ سلام برتو ای دختر ولیّ خدا؛ سلام بر تو ای خواه ولیّ خدا؛ سلام بر تو ای عمّه ولیّ خدا؛ سلام و رحمت و بركات خدا برتو ای دختر موسی بن جعفر.

سلام برتو، خداوند ما و شما را در بهشت به یكدیگر بشناساند؛ و ما را به همراه شما محشور گرداند؛ و بر حوض جدّتان وارد نماید؛ و از جام جدّتان به دست علی بن ابی طالب بنوشاند؛ درود خدا برشماباد.

از خدا می خواهم شادی و گشایش شما اهل بیت را (با ظهور حضرت حجّت(عجّ)) به ما بنمایاند؛ و ما و شما را در زمره جدّتان محمدصلی الله علیه وآله وسلم گردآورد؛ و شناخت شما را از ما نگیرد؛ كه او صاحب اختیار است و به هركاری قدرتمند.

من با محبّت شما و دوری از دشمنانتان، و با تسلیم شدن و رضایت در برابر خدا، بدون انكار چیزی و بدون تكبّر، و با یقین و رضایت نسبت به آنچه حضرت محمّدصلی الله علیه وآله وسلم آورده، به خداوند نزدیكی می جویم؛ ای سرور من و ای خدای من! با آنچه گفته شد، «وجه» و رضایت تو و آخرت را می طلبم.

ای فاطمه! بهشت را برای من نزد خدا شفاعت كن؛ چرا كه تو را نزد خدا شأن و منزلتی است والا.

خداوندا! از تو می خواهم عاقبت مرا به سعادت بینجامی؛ و آنچه من در اویم (ولایت اهل بیت علیهم السلام) از من نگیری، كه هیچ قوّت و قدرتی جز به واسطه خداوند بلندمرتبه و بزرگ نخواهد بود.

خداوندا! دعای ما را اجابت كن؛ و به كرم و عزّت، و رحمت و عافیت خویش از ما قبول فرمای.

درود و سلامی بی پایان از خداوند بر محمّد و همه اهل بیت او، ای مهربان ترین مهربانان!

زیارت نامه غیر مشهور حضرت فاطمه معصومه علیها السلام

السّلامُ عَلَی خاتَمِ النَّبِیّین، السلام علی سیّدِ المرسلین، السلام علی حبیب ربّ العالمین، و رحمةالله و بركاته؛ السلام علی أمیرالمؤمنین، السلام علی سیّد الوصیین، السلام علی حجةِ ربِّ العالمین، و رحمةالله و بركاته؛ السلام علی البتول العَذْراءِ، وَالإِنْسِیَّةِ الحوراء، بنتِ خِیَرَةِ سَیِّدِ الأنبیاء، وَ أُمِّ الائمّةِ النُّجباء، و حَلِیلَةِ سَیِّدِ الاوصیاء، فاطمةالزّهراء سیّدةِ نساءالعالمین، و رحمةالله و بركاته؛ السلام علی الإمامینِ النُّورَینِ النَیِّرَینِ الطّاهرینِ الشَّهیدینِ المظلُومینِ، الحسن والحسین، سیّدی شباب أهلِ الجنَّةِ، و التسعة المعصومینَ مِنْ ذُرِّیَّةالحسین علیهم السلام و رحمةالله و بركاته.

السلام علیكِ یا فاطمةُ یا بنتَ موسی بن جعفرٍ و حُجّتِهِ و أَمِینِهِ، و رَحمةُ اللهِ و بركاتُهُ؛ السلام علیكِ یا فاطمةُ یا أَخْتَ الرضا المرتضی المجتبی و رحمةالله و بركاته؛ السلام علیك أَیَّتُهَاالطَّاهرةُ الحمیدةُ البَرَّةُ الرَّشِیدَةُ التقیَّةُ النّقیَّةُ الرضیَّةُ المرضیَّةُ و رحمةاللهِ و بركاتُهُ؛ أَشْهَدُ أَنَّهُمُ الأئمَّةُ الرّاشدون المَهْدِیُّونَ المعصومینَ الْمُكَرَّمُونَ المُقَرَّبُونَ المُتَّقُونَ الصّادقُونَ، و أنَّ الحقَّ معهم و فیهم و إلیهم، و أَنَّ مَنْ وَالاهُم فَقَدْ وَالَی اللهَ، و من عاداهم فقد عادَی اللهَ، أَتَیْتُكَ یا سیِّدَتی یا فاطمةُ زائراً لَكِ عارفاً بِحَقِّكَ و بِحَقِّ أَخیكِ و آباءِكِ الاطهارِ طالباً فِكاك رَقَبَتِی مِنَ النّارِ و مُلْتَمِساً مِنْكِ الشَّفاعَةَ إِذا امْتَازَ الأَخیارُ مِنَ الأشْرارِ، فَاشْفَعِی لِی عِنْدَ رَبَّكِ وَ عِنْدَ آباءكِ الأبرارِ فَاِنَّكِ مِنْ أَهْلِ بَیْتٍ لا یَخْسِرُ مَنْ تَوَلاَّهُم و لا یَخِیبُ مَنْ أَتَیهُم.

اللهمَّ اِنَّهُ قَدجائنِیَ الخَبَرُ عَنِ الصّادِقَیْنِ مِنْ أهل بیتِ نَبِیِّك علیهم أفضَلُ الصلاةِ والسلامِ أَنَّ مَنْ زار فاطمة بقم فله الجنّةُ، فَها أَنَاذَا یا الهی قَدْ جِئْتُها زائراً لَهَا عارفاً بِحَقِّها، فَصَلِّ علی محمّدٍ و آل محمّدٍ، وَانْفَعْنِی بزیارتها، ولاتحرمنی شَفاعَتَها، وَارْزُقْنی الجنّةَ كما وَعَدْتَها، اِنَّكَ عَلَی كُلِّ شَیْ ءٍ قَدیرٌ؛ برحمتك یا ارحمَ الرّاحمین.(4)

زیارت نامه عامّ قبور اولاد ائمّه علیهم السلام

برای زیارت قبور اولاد ائمّه علیهم السلام، دو زیارت نامه وجود دارد. در این باره، بیان چند نكته ضروری است:

1. سند این دو زیارت نامه، همچون زیارت نامه غیر مشهور حضرت فاطمه معصومه علیها السلام قابل انتساب به ائمّه علیهم السلام نیست؛ و به نظر می رسد سراسر توسّط علما نگاشته شده باشد.

2. با تغییر ضمایر در این زیارت نامه ها، می توان آنها را برای حضرت فاطمه معصومه علیها السلام نیز خواند.

3. بر فرض كه خبری هم در زیارت امامزادگان نرسیده باشد، شایسته است فضایل آنان بیان شود؛ و به آنان توسّل جست، و شفاعت به آنان و پدران پاك و مطهّرشان را از خداوند متعال خواستار شد.

الف) زیارت نامه نخست

السلام علیكَ أَیُّهَا السیّدُ الزّكیُّی الطاهرُ الولیُّی، وَالَّداعِیُّ الحَفِیُّ، أَشْهَدُ أَنَّك قُلْتَ حَقّاً و نَطَقْتَ حَقّاً(5) و صدقاً، و دعوتَ ألَی مولایَ و مولاكَ عَلانِیَةً و سِرّاً، فَازَ مِسْعِدُكَ، و نَجَی مُصَدِّقُكَ وطاعتكَ، و تصدیقك وَاتِّبَاعِكَ.

والسلام علیك یا سَیِّدی وابنَ سَیِّدی، أَنتَ بابُ اللهِ المُوتَی(6) مِنْهُ والمأخُوذُ عَنْهُ، أتَیْتُكَ زائراً، و حاجاتِی لَكَ مُسْتَوْدِعاً، وَهَا أَنَاذَا أَسْتَوْدِعُكَ دِینی و أَمَانَتِی، و خواتیمَ عملی، و جوامعَ أَمَلی ألی مُنْتَهَی أَجَلِی؛ والسّلامُ علیك و رحمةُ الله و بركاتُهُ.

ب) زیارت نامه دوم

السلام عَلَی جَدِّكَ المصطفَی، السلام علی أبیك المرتضی الرضا(7)، السلام علی السّیّدینِ الحسنِ والحسینِ، السلام علی خدیجةَ سیّدةِ نساء العالمین، السلام علی فاطمةَ أُمِّ الأئمّةِ الطاهرین.

السلام علی النفوس الفاخرةِ، بُحُورِ العُلُومِ الزَّاخِرِةِ، شُفَعَائِی فی الآخِرَةِ، و أولیائی عندَ عَوْدِ الرّوحِ الیَ العظام النَّخِرَةِ، أئمةِ الخلقِ، وَ وُلاةِ الحَقِّ.

السلام علیك أیُّهَا الشخصُ الشریفُ الطاهرُ الكریمُ، أَشْهَدُ أَنْ لا اِلَهَ الاّ اللهُ، وَ أَنَّ محمّداً عبدُهُ و رسولُه و مصطفاهُ، وَ أَنَّ عَلِیَّا وَلیِیُّهُ و مُجْتَباهُ، وَ أَنَّ الاِمَةَ فی وُلدِهِ الَی یَومِ الدّینِ، نَعْلَمُ ذلك.(8)

عِلْمَ الیقینِ و نحنُ لذلك مُعتَقُدُونَ، وَ فی نَصْرِهِمْ مُجْتَهِدُونَ.(9)

پی نوشت:

1) در بسیاری از منابع كهن از حضرت معصومه به «ستّی فاطمه علیها السلام» یاد شده است. مثلاً در «تاریخ قم» و نیز «انوارالمشعشعین» چاپ سنگی، ص 208 و «منتهی الآمال» ج 2، ص 161 و 162 لقب «ستّی» آمده است. گویا این كلمه مخفّف «سیدتی» و به معنی خانم و بی بی است.
2) بحارالانوار، ج 99، ص 265 - 267؛ و ج 48، ص 316 (در این جلد از «بحارالانوار» صرفاً تا «.. من زارَها عارفاً بحقّها فله الجنّة» آمده، و آداب و متن زیارتنامه نیامده است)؛ تحفةالزائر، ص 378 - 379؛ عیون اخبارالرضاعلیه السلام، ج 2، ص 267 (نیز بدون ذكر آداب و متن زیارت نامه)؛ سفینةالبحار، ج 2، ص 376 - 377؛ مستدرك الوسائل، ج 10، ص 368-369؛ انوارالمشعشعین، ص 210 - 211؛ عمةالزائر، ص 398 - 400؛ المزار (خوانساری)، ص 108 - 115.
3) در تحفةالزائر - كه به فارسی است - آمده است: «در بعضی از كتب زیارات به سند حسن روایت كرده اند كه حضرت امام رضاعلیه السلام به سعد اشعری فرمود...». (ر.ك: تحفةالزائر، ص 378). نیز در انوارالمشعشعین از واژه «سعد اشعری» استفاده شده است. (ر.ك: انوارالمشعشعین، ص 210).
4) انوارالمشعشعین، ص 211. نویسنده انوارالمشعشعین در صدر این زیارت نامه می نویسد: «و ایضاً نوع دیگر در زیارت حضرت معصومه در كتب معتبره و سند صحیح یافت شده»؛ ولی منبع آن را ارائه نداده است.
5) در عمدةالزائر، واژه «حَقّاً» نیست.
6) در عمدةزائر، واژه «المأتِیُّ» آمده است.
7) در عمدةالزائر، واژه «الرّضا» نیست.
8) در عمدةالزائر، واژه «علی علمٍ» نیز آمده است.
9) مصباح الزائر، ص 503 - 504؛ عمدةالزائر، ص 379 - 398؛ المزار (شهید اول) ص 152 ب - 154 الف. (این نسخه خطی از شهید اوّل، در كتابخانه آیةالله العظمی مرعشی، به شماره مسلسل 950، به اشتباه به نام شیخ مفید، فهرست نگاری شده است. نیز زیارت نامه های نخست و دوم، متصل به هم و بدون تفكیك آمده است)؛ بحارالانوار، (كتاب المزار)، ج 99، ص 272 - 273.






طبقه بندی: حضرت معصومه سلام الله علیها،  مقالات،  زیارات و ادعیه، 
برچسب ها: حضرت معصومه سلام الله علیها، زیارات و ادعیه، مقالات،  
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 21 اسفند 1392 توسط رحمان نجفی